Blackout w gminie: telefon jako serwer sztabu

Blackout to nie tylko brak światła. Gdy prąd znika na dłużej, po kilku godzinach zaczynają się wyłączać stacje bazowe telefonii komórkowej, a razem z nimi internet. Sztab gminy musi jednak dalej wiedzieć, gdzie są zespoły OSP, ekipy techniczne i punkty pomocy. TOPÓR zamienia telefon albo tablet sztabowy w serwer, który działa bez internetu i bez zasięgu GSM.

Ten artykuł to plan w trzech częściach: co zrobić przed kryzysem, jak uruchomić sztab, gdy kryzys już trwa, i co zostaje po nim.

Przed kryzysem: zrób to teraz

Najważniejsza zasada: aplikacje instaluje się zawczasu. Pobranie z Google Play wymaga internetu, a podczas blackoutu internetu może nie być.

1. Instalacja. TOPÓR na telefonie lub tablecie sztabowym, ŁOTR na telefonach zespołów OSP i ekip technicznych. Służby, które pracują na aplikacjach ATAK, nie muszą niczego instalować, bo TOPÓR działa ze wszystkimi aplikacjami ATAK.
2. Mapy offline. Pobierz w ŁOTR mapy całej gminy, póki jest internet.
3. Zasoby na mapie. Zaznacz z góry punkty zbiórki, miejsca z agregatami, punkty poboru wody, ośrodki pomocy i obiekty wrażliwe. W kryzysie nikt nie będzie miał na to czasu.
4. Zasilanie. Powerbanki, ładowarki samochodowe, zasilanie z agregatu albo UPS dla routera sztabu. Szczegóły: Bateria na całą dobę.
5. Sieć sztabu. Router zasilany z powerbanka lub UPS, a dla zespołów w terenie radiostacje mesh LoRa. Porównanie sieci: Hotspot, Wi-Fi czy mesh LoRa?
6. Ludzie. Lista dyżurnych, kto ma który telefon i pod jaką nazwą jest widoczny na mapie. Krótko przeszkól dyżurnych.
7. Ćwiczenie. Przećwicz uruchomienie bez internetu, np. przy okazji ćwiczeń OSP. Za pierwszym razem wyjdą rzeczy, o których nikt nie pomyślał.

Godzina zero: sztab na mapie w 9 minut

Od zera, razem z instalacją aplikacji, do chwili, gdy wszyscy widzą się na mapie, mija 9 minut. Liczba zespołów nie wydłuża tego czasu, bo klienci łączą się równolegle. Gdy aplikacje są zainstalowane zawczasu, start jest jeszcze krótszy.

Co trzymać na wspólnej mapie

Ostrzeganie mieszkańców

Sztab może wysłać komunikat do mieszkańców w wybranej strefie, a nie tylko do zespołów. Kanały to SMS, połączenie głosowe, aplikacja na telefonie, radio i Meshtastic. Podczas blackoutu nie wszystkie będą działać, dlatego warto z góry ustalić, którego kanału używać, gdy padnie sieć komórkowa. Więcej o kanałach powiadamiania na stronie Administracja i służby.

Gmina, powiat i służby razem

Każda gmina ma własny serwer TOPÓR w sztabie. Serwery gmin łączą się w federację, a powiat widzi całą sytuację na jednym ekranie. Straż, policja i ratownicy, którzy pracują na pełnym TAK Serverze, łączą się w federacji z serwerami TOPÓR gmin. Każdy pracuje u siebie, a obraz sytuacji jest wspólny. Jak to działa: TOPÓR ⇄ TOPÓR ⇄ TAK Server: jedna federacja.

Po kryzysie: raport

Dziennik zdarzeń zapisuje przebieg akcji: kto, gdzie i kiedy. Sztab ma z czego przygotować sprawozdanie i ocenę działań, bez odtwarzania wszystkiego z pamięci i z notatek. To także materiał do następnego ćwiczenia.

Obowiązki gminy i powiatu z ustawy o zarządzaniu kryzysowym, każdy z odwołaniem do przepisu, zebraliśmy na stronie Administracja i służby.